چرا خواب‌هایمان را فراموش می‌کنیم؟

این مطلب را با دوستانتان به اشتراک بگذارید
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
0
0
loading...

ما یک سوم عمرمان را در خواب هستیم، بخشی که شامل خواب و رویا می‌شود. بیشتر اوقات این خواب‌ها را به یاد نمی‌آوریم، روزهایی هست که بعد از بیدار شدن حس می‌کنیم خوابمان در گوشه‌ای از ذهنمان ذخیره شده و آن را به یاد داریم اما چند دقیقه بعد تمام آن تصاویر محو شده و به عالم رویا برمی‌گردد. اگر این اتفاق در در عالم بیداری بیفتد و ما چیزی را با این سرعت فراموش کنیم حتما با نگرانی به پزشک مراجعه خواهیم کرد. اما چرا این موضوع در عالم خواب طبیعی است؟

ما تمایل به فراموش کردن رویاهایمان داریم، کسانی‌که کمتر اعلام می‌کنند خواب دیده‌اند افرادی هستند که راحت‌تر خواب‌هایشان را فراموش می‌کنند. تحقیقات نشان داده است که حتی افرادی که سال‌ها خوابی تعریف نکرده‌اند یا فکر می‌کنند در تمام طول زندگیشان خوابی ندیده‌اند هم اگر در زمان مناسب از خواب بیدار شوند رویاهایشان را به خاطر خواهند آورد.

در عین حال کسانی هم وجود دارند که خواب‌‎هایشان را با تمام جزئیات به خاطر دارند. دانشمندان دریافتند که این افراد در خواب هوشیار‌تر هستند به این معنی که به طور مثال نسبت به محرک‌‌ها و صداهای اطراف واکنش نشان می‌دهند.

چرا بعضی افراد رویا خود را به یاد می‌آورند؟

محققان با بررسی واکنش‌های مغزی در این افراد، متوجه شدند که دو بخش از مغز آن‌ها بیش از افرادی که معمولا اغلب رویاهایشان را فراموش می‌کنند فعالیت دارد. یکی از این بخش‌ها قشرجلوی پیشانی است که مسئول برقراری ارتباط بین مکان‌ها، اتفاقات و واکنش‌های احساسی است. بخش دیگر پیوندگاه گیجگاهی نام دارد که مسئول درک خودآگاهی و ثبت ظاهر خود و دیگران است. این دو بخش نه تنها در ایجاد رویا بلکه در به یاد آوردن آن‌ها هم نقش دارند.

علل فراموش کردن خواب چیست؟

دلیل اصلی این موضوع هنوز به طور قطع مشخص نیست اما فرضیه‌های مختلفی در این زمینه وجود دارد. در یکی از این فرضیه‌ها اعتقاد بر این است که مغز ما تمایل دارد اطلاعات ضروری را ذخیره کرده و مسائل کم‌اهمیت‌تر را فراموش کند.
طبق تحقیق که در سال 2015 صورت گرفت، نشان داد که بین افرادی که رویا خود را به‌یاد می‌آورند و آن‌هایی که خوابشان را فراموش می‌کنند تفاوت‌های نورولوژیک وجود دارد.

محققان برای انجام این آزمایش فرکانس‌هایی از صدا را برای پخش اسم‌های کوچک تصادفی در هنگام خواب استفاده کردند و دریافتند که افرادی که در طول شب دفعات بیشتری از خواب بیدار شدند، بیشتر خواب خود را بازخوانی کرده و در هنگام بیداری اسامی بیشتری را پردازش کردند. در نتیجه تفاوت بین افراد در به یاد آرودن رویاها به دفعات بیدار شدن آن‌ها در طول شب مربوط است. این افراد به طور میانگین نیم ساعت از شب بیدار بوده‌اند در حالیکه افرادی که بیشتر دچار فراموش می‌شوند تنها 14 دقیقه بیدار بودند.

البته فرضیه های دیگری نیز در رابطه با علت فراموشی رویاها وجود دارد که در ادامه به آن‌ها اشاره می‌کنیم.

شما بیدار هستید اما هیپوکامپوس شما نه!

وقتی می‌خوابیم تمام بخش‌های مغز ما همزمان به خواب نمی‌روند. در سال 2011 طبق سحقیقات انجام شده ثابت شد هیپوکامپوس آخرین بخش مغز است که به خواب می‌‎رود. هیپوکامپ یا هیپوکامپوس، منحنی‌شکل است و در هر دو نیمکره مغز قرار دارد. این بخش نقش اساسی در جابجایی اطلاعات از حافظه کوتاه‌مدت به حافظه بلند‌مدت دارد.همانطور که این بخش آخرین بخشی است که به خواب می‌رود، آخرین بخشی است که بیدار می‌شود. بنابراین وقتی شما هنگام خواب دیدن بیدار می‌شودی و تصاویر همچنان در حافظه کوتاه‌مدت شما است به دلیل بیدار نبودن کامل، هیپوکامپ نمی‌تواند آن را ذخیره کند.

البته این موضوع به این معنی نیست که در طول شب هیپوکامپوس شما غیر فعال است، بلکه کاملا فعال بوده و به جای ذخیره کردن تجربه جدید ما در خواب در حال نگهداری و طبقه‌بندی داده‌های موجود در مغز است.  مطالعات نشان داده‌است که در برخی مراحل خواب هیپوکامپوس در حال ارسال اطلاعات به کورتکس مغز است و اطلاعاتی دریافت نمی‌کند. دانشمندان معتقدند این ارتباط یک جانبه به این بخش این امکان را می‌دهد که اطلاعات حافظه بلند مدت را برای ذخیره‌سازی به کورتکس بفرستد و اطلاعات جدید در آن ثبت نمی‌شود.

تاثیر مواد شیمیایی عصبی در یادآوری خواب‌ها

دو پیام رسان عصبی به نام‌های استیل‌کولین و نورآدرنالین در ذخیره خاطرات ما نقش مهمی دارند و می‌توانند به کمبود توانایی ما در کدگذاری خاطرات جدید هنگام خواب هم مرتبط باشند. وقتی می‌خوابیم این دو دچار افت می‌شوند و زمانی که وارد مرحله حرکت سریع چشم‌ها در خواب یا (REM) می‌شویم فعالیت استیل‌کولین به میزان فعالیت آن در زمان بیداری برمی‌گردد.

مرحله REM مرحله‌ای است که معمولا خواب‌های واضحمان را می‌بینیم. برای اثبات ارتباط این دو پیام‌رسان و فراموش ما به تحقیقات بیشتری نیاز است اما حدس دانشمندان تاکنون بر این است که این دو پیام‌رسان در فراموش کردن خواب‌هایمان دخیل هستند.

راهکارهایی برای به‌خاطر نگهداشتن خواب‌ها

اگر از آن دسته از افرادی هستید که رویاهایشان را فراموش می‌کنند به سادگی و با تمرین دادن ذهن می‌توانید خواب‌هایتان را به یاد بسپارید.

برنامه خواب دقیق

تنها کافی است که راس ساعتی معین در شب بخوابید و راس ساعت بیدار شوید و حدود هفت تا نه ساعت خواب کافی داشته باشید. چیزی که قبل از خواب می‌خورید می‌تواند تاثیر زیادی در خواب شما داشته باشد، نوشیدنی‌های آرام بخش می‌تواند در آرام و راحت خوابیدن شما موثر باشد.

بیدار شدن به صورت طبیعی

افرادیکه به صورت طبیعی از خواب بیدار می‌شوند معمولا بهتر از آن‌هایی که با زنگ ساعت بیدار می‌شوند خواب‌هایشان را به خاطر دارند.

یادداشت کردن

همانطور که گفته شد دقایق اولیه‌ای که از خواب بیدار می‌شوید احتمالا تصاویر و خاطراتی از رویایتان را در ذهن دارید. با گذاشتن دفترچه‌ای مخصوص ثبت خواب‌هایتان می‌توانید هر بار که از خواب بیدار شده و چیزی به یاد آوردید را یادداشت کنید. در صورتیکه نوشتن تمام جزئیات برایتان سخت است می‌توانید به یادداشت کردن نکات کلیدی بسنده کنید.

loading...

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *