چگونه روابط خانوادگی خود را محکم تر کنیم؟

این مطلب را با دوستانتان به اشتراک بگذارید
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
0
0

همه خانواده هایی که فرزندانی در سنین نوجوانی دارند، کم و بیش مشکلاتی را تجربه کرده اند، اگر چه میزان و نوع این مشکلات بین خانواده ها و موقعیت های محتلف آنها می تواند متفاوت باشد. حتی خانواده هایی که از نظر نوع روابط در زمره خانواده های محکم و قوی محسوب می شوند نیز درگیر این مشکلات می باشند با این تفاوت که آنها می توانند ریشه های مشکلات را بیابند و کاری در جهت حل و رفع آن بنمایند. این خانواده ها همچنین می توانند اقداماتی در جهت پیشگیری از بروز استرس در مراحل ابتدایی بنمایند.

 

تلاش بی وقفه والدین در جهت کتنرل رفتارهای نوجوانان را می توان یکی از دلایل بروز مشکل و استرس  در خانواده دانست. نوجوانان معمولاٌ خیلی تمایلی به دانستن و بکار بستن قوانین و مقررات اعلام شده از سوی والدین خود ندارند و همین مسئله باعث ایجاد برخورد و استرس در فضای خانواده ها می گردد.

در طول دوره رشد کودک، هر چه کودکان به مرحله نوجوانی نزدیکتر می شوند تمایلشان به تبعیت از قوانین موجود در خانواده کمتر شده و بیشتر این قوانین را زیر سؤال می برند. بطوریکه در بسیاری از موارد این نوع برخورد نوجوانان ، از سوی والدین به منزله سرکشی و طغیان تلقی می گردد. دانستن این نکته بسیار ضروری است که نوجوانان در این سنین نیازمند به “استقلال” می باشند. نیازی بسیار حیاتی که باید تا سنین قبل از جوانی در نوجوان به درستی مورد توجه واقع گردد. در بسیاری از نوجوانان جستجو و یافتن استقلال از طریق مورد سؤال قرار دادن و آزمودن قوانین اعلام شده توسط والدین صورت می پذیرد. در حقیقت می توان چنین پنداشت که حس استقلال طلبی نوجوان در این مرحله از رشد می تواند باعث بروز استرس و مشکلاتی برای والدین و نوجوان گردد.

در طول دوره رشد، هرچه کودکان به مرحله نوجوانی نزدیکتر می شوند تمایلشان به تبعیت از قوانین موجود در خانواده کمتر شده و در عوض میل به زیر سؤال بردن این قوانین در آنها افزایش می یابد. بطوریکه در بسیاری از موارد این نوع برخورد نوجوانان از سوی والدین آنها به منزله سرکشی و طغیان تعبیر و تفسیر می گردد.

والدین خانواده های محکم و قوی هنگامی که با نوجوانان پرخاشگر مواجه می شوند به وحشت نمی افتند بلکه اجازه می دهند که نوجوان سؤالات خود را در مورد قوانین وضع شده بطور آزادانه مطرح نماید. آنها تلاش می کنند که تعادلی بین آزادیهای مورد نظر نوجوان و قوانین حاکم بر خانواده ایجاد نمایند تا بتوانند ضمن کنترل صحیح و منطقی نوجوانان، امکان رشد و ارضاء نیازهای نوجوانان خود را نیز فراهم نمایند. این دسته از والدین بر این باورند که اگر فرزندان آنها اجازه بیان نظراتشان را داشته باشند و نظرات آنها در تصمیم گیریهای خانواده تأثیر گذار باشد، احتمال تبعیت و پیروی آنها از قوانین خانواده بیشتر خواهد بود.

نوجوانان بهتر است که در بحثهای خانوادگی و تصمیم گیریها در خصوص تعیین و تبیین قوانین و مقررات خانوادگی که به نوعی در زندگی آنها نقش دارد سهیم باشند.  وقتی که آنها در قانون گذاری های خانوادگی حق ابراز نظر و رأی داشته باشند احتمال پیروی کردنشان از آن قوانین به مراتب بیشتر خواهد بود. در حقیقت به جرأت می توان چنین گفت که درگیر کردن نوجوانان در بحث های خانوادگی خصوصاٌ در زمینه تعیین قوانین، ارزشها و مقررات حاکم بر خانواده روش بسیار مؤثری در محکم کردن روابط خانوادگی می باشد.

اگر شما به نظرات و عقاید کودکان خود از ابتدا احترام گذاشته و این نظرات را در تنظیم قوانین خانه لحاظ نمایید، بطور قطع و یقین با این کار میزان استرس و مشکلات ارتباطی را در زمان نوجوانی فرزندانتان کاهش خواهید داد.

چگونه قوانین داخل خانه خود را تدوین نماییم:

  • در نخستین مرحله بهتر است والدین لیستی از قوانینی که در نظر دارند را بنویسند. این قوانین می تواند شامل کلیه رفتارهایی باشد که والدین از فرزندان خود توقع انجام و اجرای آن را دارند.

در بسیاری از خانواده های محکم و قوی این لیست با کمک و نظر خواهی از بچه ها تنظیم شده و در مورد تمام اعضای خانواده منجمله والدین قابل اجرا می باشد. در این حالت بچه ها خود را عضوی از مجموعه ای می دانند که از حقوق و امثیازاتی برابر برخوردار می باشند.

  • در مرحله دوم، هنگامی که لیست قوانین بطور منصفانه ای نوشته و مکتوب شد، سپس تک تک آن قوانین بر اساس درجه اهمیت شماره گذاری می گردد. برای مثال مواردی که از اهمیت بیشتری برخوردارند با عدد 1 مشخص شده و گروههای دیگر با عددهای ….،3،2 مشخص می گردند. بعضی از قوانین مرتبط به موضوعات مربوط به سلامتی جسمی و روحی نوجوان می باشند و گروهی دیگر ممکن است مربوط به ارزشهای معنوی و اخلاقی خانواده باشد. این دو دسته از قوانین از اهمیت بسیار زیادی برخوردارند و در زمره قوانین “غیر قابل تغییر” بحساب می آیند. حال آنکه ممکن است بسیاری از قوانین موجود در لیست در زمره قوانین “قابل تغییر یا چانه زدنی” باشند که والدین و فرزندان می توانند در خصوص آنها با یکدیگر بحث و تبادل نظر نمایند.
  • در این مرحله والدین یکبار دیگر به سراغ لیست تهیه شده رفته و هر مورد را بر اساس “قابل بحث و تغییر یا غیر قابل تغییر” مشخص نمایند. در این مرحله موضوع بسیار مهم این است که باید برای همه اعضای خانواده مشخص گردد که در صورت تخلف و تخطی هر یک از اعضا از قوانین تعریف شده چه عواقبی متوجه خاطی خواهد بود. در واقع همه اعضای خانواده باید بطور واضح و روشن بدانند که اگر به قوانین احترام نگذارند و آنها را رعایت نکنند چه تنبیهی در انتظار آنان خواهد بود.

در این خصوص والدین می توانند پیش از اعلام موارد تنبیهی آن را با فرزندان خود در میان گذاشته و نظر آنان را نیز جویا شوند و سپس به نهایی کردن تنبیهات مورد نظر بپردازند. والدین باید متوجه باشند که تنبیه باید متناسب با توان کودک تعیین گردد و مطلقاٌ شامل محرومیت کودک از نیازهای اولیه و حیاتی او نباشد.

  • در مرحله چهارم قانون گذاری، بهتر است والدین یکبار دیگر لیست آماده شده را همراه با فرزندان خود مرور کنند و به توضیح موارد و قوانین “غیر قابل تغییر” بپردازند. اینکه والدین دلایل وجودی هر یک از قوانین را برای فرزندان خود به وضوح و روشنی توضیح دهند شانس تبعیت آنها را از قوانین افزایش خواهد داد.

علاوه بر توضیح این دسته از قوانین، نکته دیگری که باعث افزایش شانس پیروی فرزندان از قوانین مذکور و کاهش تنش و استرس در خانواده  می گردد، اجرای این دسته از قوانین توسط خود والدین می باشد. در این صورت کودکان استفاده و بکارگیری این دسته از قوانین را بطور عملی از والدین خود می آموزند و از آن الگو برداری می کنند. بنابراین هنگام وضع این دسته از قوانین نکته حائز توجه اینکه والدین باید مواردی را در این دسته از قوانین لحاظ دارند که کاملاٌ خود قادر به بر شمردن دلائل قانع کننده برای آن باشند. ضمن اینکه بتوانند فرزندان خود را چنان در اجرای این قوانین حمایت کنند که تا حد ممکن ناگزیر به زیر پا گذاشتن از آنها نگردند.

  • در این مرحله از قانونگذاری والدین به فرزندان خود توضیح می دهند که اکثر قوانین خانواده در زمره قوانین “تغییر پذیر و چانه زدنی” است و اینکه شما از نظرات و ایده های فرزندان خود در این بخش از قانونگذاری بسیار استقبال می کنید و با روی باز آنها را می پذیرید. برای مثال قوانینی که مربوط به تقسیم کار در خانه می باشد، نوع لباس پوشیدن و آرایش بچه ها و خصوصاٌ نوجوانان، مسائل مربوط به انجام تکالیف مدرسه، قوانین بازگشت بچه ها به خانه هنگام شب، مسائل مربوط به مکالمات تلفنی آنها، استفاده ار کامپیوتر و بازیهای کامپیوتری، تماشای تلویزیون و محدودیتهای مربوط به آن تماماٌ از جمله قوانین “قابل بحث و گفتگو و چانه زدنی” می باشند که می توانند با مشارکت کامل بچه ها تدوین و به مورد اجرا گذاشته شوند.

والدین و بچه ها باید کاملاٌ مانند اعضای یک تیم در تهیه و تدوین این قوانین با یکدیگر همکاری تنگاتنگی داشته باشند و این در حالیست که هدف اصلی تمامی این قوانین ، آموزش رفتارهای مسئولانه، مستقل و صحیح به کودکان و همچنین ایجاد صمیمیت و هم فهمی بین والدین و فرزندان می باشد. نکته ای که جهت تدوین قوانین خانواده باید مورد توجه و دقت والدین قرار گیرد آنکه قوانین باید متناسب با علائق، نیازها و توانائیهای کودکان  تدوین گردد تا آنها قادر و مایل به اجرای آن قوانین باشند.

برای مثال اگر در زمینه تقسیم کار در منزل قوانینی را وضع می کنید باید به علاقه کودک یا نوجوانتان در خصوص انجام کار ویژه ای در خانه و همچنین زمان مناسب انجام کار از دید او (تا حد ممکن) توجه نمایید.

در برقراری و اجرای این قوانین ، قبل ار از تأیید و تصویب نهایی از توافق کامل بچه ها اطمینان حاصل نمایید.

بخاطر داشته باشید که در مورد هر دو گروه قوانین “غیر قابل تغییر” و “قابل تغییر” باید هر چند وقت یکبار مجدداٌ آنها را بررسی نموده و تغییراتی بر اساس رشد کودکان خود در آنها ایجاد نمایید.

در این مرحله بهتر است که والدین یک کپی از لیست نهایی آماده شده را به تفکیک “قوانین قابل تغییر و غیر قابل تغییر” به هر یک از فرزندان خود داده تا آنها همیشه این لیست را پیش روی خود داشته باشند یا آن را در محلی که قابل رؤیت همه اعضای خانواده باشد قرار دهند تا قابل دسترس همگان باشد.

این موضوع مهم را به یاد داشته باشید که رمز ایجاد و تثبیت رفتار مثبت ” تشویق و تقویت ” آن رفتار می باشد. لذا در صورت مشاهده کوچکترین تغییر مثبت در رفتار کودک خود ، ضمن اعلام این مطلب که متوجه این تغییر شده اید حتماٌ قدرشناسی  خود را از این تغییر به کودک خود نشان دهید تا با این کار ضمن پیشبرد اهداف خود در جهت اجرای قوانین خانواده، بتوانید رفتارهای صحیح را  در کودکان خود نهادینه سازید.

آزاده طباطبایی اردکانی

مشاور خانواده، رفتار درمان و کارشناس تعلیم و تربیت

http://aramesh.ca/

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

error: Content is protected !!